Son güncelleme: Ekim 2026
Kısa cevap: Güveni kötüye kullanma (emniyeti suistimal), kendisine belirli bir amaçla teslim edilen başkasına ait bir mal üzerinde, bu amaç dışında tasarrufta bulunmak veya malın teslim edildiğini inkâr etmektir (TCK m. 155). Basit hâli şikâyete bağlıdır ve altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası gerektirir. Hizmet, meslek veya ticaret ilişkisi nedeniyle teslim edilen mallarda ise suç şikâyete bağlı değildir ve ceza bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır.
Güveni Kötüye Kullanma Suçu Nedir?
Başkasına ait olup da muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak, zilyetliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunan veya bu devir olgusunu inkâr eden kişi güveni kötüye kullanma suçunu işlemiş olur (TCK m. 155/1). Halk arasında “emniyeti suistimal” olarak da bilinir.
Suçun temel unsurları şunlardır:
- Başkasına ait mal: Malın mülkiyeti faile ait olmamalıdır.
- Zilyetliğin devri: Mal, faile muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere rıza ile teslim edilmiş olmalıdır. Mülkiyetin devredildiği hâllerde (örneğin ödünç verilen ve geri ödenmeyen para) kural olarak bu suç değil, hukuki bir alacak-borç uyuşmazlığı söz konusudur.
- Amaç dışı tasarruf veya inkâr: Malın satılması, rehnedilmesi, harcanması, iade edilmemesi veya teslim alındığının inkâr edilmesi.
- Kast: Fail, malın kendisine belirli bir amaçla teslim edildiğini bilerek bu amaç dışında hareket etmelidir.
Güveni Kötüye Kullanma Cezası (TCK m. 155)
- Basit güveni kötüye kullanma (TCK m. 155/1): Şikâyet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası.
- Nitelikli güveni kötüye kullanma (TCK m. 155/2): Suçun meslek ve sanat, ticaret veya hizmet ilişkisinin ya da başkasının mallarını idare etme yetkisinin gereği olarak teslim edilmiş eşya hakkında işlenmesi hâlinde bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezası. Uygulamada “hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma” olarak bilinir.
- Motorlu taşıtlar (TCK m. 155/3): 24 Aralık 2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanun ile eklenen düzenlemeye göre, suçun konusunun motorlu kara, deniz veya hava taşıtı olması hâlinde ceza bir kat artırılır. Kiralanan veya emanet edilen bir aracın iade edilmeyip satılması gibi olaylar bu kapsama girer.
Güveni Kötüye Kullanma Şikâyete Tabi mi? Şikâyet Süresi
- Basit hâl (TCK m. 155/1): Şikâyete bağlıdır. Şikâyet süresi, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı aydır (TCK m. 73). Süre içinde şikâyette bulunulmazsa soruşturma yapılamaz. Şikâyetten vazgeçilmesi davayı düşürür; ancak sanık vazgeçmeyi kabul etmezse bu sonuç doğmaz.
- Hizmet nedeniyle ve diğer nitelikli hâller (TCK m. 155/2): Şikâyete bağlı değildir; savcılık resen soruşturur.
Uzlaştırma, Görevli Mahkeme ve Zamanaşımı
- Uzlaştırma: Güveni kötüye kullanma, motorlu taşıtlara ilişkin üçüncü fıkra hariç olmak üzere uzlaştırma kapsamındadır (CMK m. 253). Yani hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunda da uzlaştırma yoluna gidilir; motorlu taşıt hâlinde ise gidilmez.
- Görevli mahkeme: Güveni kötüye kullanma davalarına asliye ceza mahkemesi bakar.
- Dava zamanaşımı: Basit hâlde sekiz yıl, nitelikli hâllerde on beş yıldır (TCK m. 66).
Etkin Pişmanlık (TCK m. 168)
Fail, mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin suretiyle tamamen giderirse; bu, kovuşturma başlamadan önce yapılmışsa ceza üçte ikisine kadar, kovuşturma başladıktan sonra ancak hükümden önce yapılmışsa yarısına kadar indirilir. Kısmi ödemede ayrıca mağdurun rızası aranır. Ayrıntılı bilgi için etkin pişmanlık yazımızı inceleyebilirsiniz.
Uygulamada Sık Görülen Dosyalar
- Çalışanın tahsil ettiği parayı veya müşteriden aldığı ödemeyi işverene teslim etmemesi (hizmet nedeniyle)
- Kendisine satılmak üzere verilen malı satıp bedelini ödememesi veya malı iade etmemesi (ticaret ilişkisi)
- Avukatın, müvekkili adına icra takibiyle tahsil ettiği parayı müvekkiline vermemesi (meslek ilişkisi)
- Emanet veya kiralık aracın iade edilmeyip satılması (motorlu taşıt hâlinde ceza bir kat artar)
- Muhafaza için bırakılan eşya veya altının iade edilmemesi ya da teslim alındığının inkâr edilmesi
Benzer Suçlardan Farkı
- Dolandırıcılık: Dolandırıcılıkta mal, baştan hileyle elde edilir. Güveni kötüye kullanmada ise mal rızayla ve hukuka uygun şekilde teslim edilir; suç, teslimden sonra amaç dışı tasarrufla oluşur.
- Hırsızlık: Hırsızlıkta mal, zilyedin rızası olmadan alınır; güveni kötüye kullanmada ise mal zaten failin zilyetliğindedir.
- Zimmet (TCK m. 247): Görevi nedeniyle zilyetliği kendisine devredilen malı zimmetine geçiren fail kamu görevlisi ise suç güveni kötüye kullanma değil, zimmettir ve ceza beş yıldan on iki yıla kadar hapistir.
- Görevi kötüye kullanma (TCK m. 257): İsimleri benzese de tamamen farklı bir suçtur. Yalnızca kamu görevlileri tarafından, görevin gereklerine aykırı hareket ederek kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olunması hâlinde söz konusu olur ve altı aydan iki yıla kadar hapis cezası gerektirir; ihmal hâlinde ceza üç aydan bir yıla kadardır.
Savunmada Önemli Noktalar
Güveni kötüye kullanma dosyalarında en sık tartışılan konu, olayın bir ceza dosyası mı yoksa hukuki bir alacak-borç uyuşmazlığı mı olduğudur. Malın mülkiyetinin mi yoksa yalnızca zilyetliğinin mi devredildiği, teslimin hangi amaçla yapıldığı, taraflar arasında mahsup veya cari hesap ilişkisi bulunup bulunmadığı ve failin kastı belirleyicidir. Bu nedenle sözleşmeler, teslim tutanakları, banka kayıtları, yazışmalar ve tanık beyanları ayrıntılı olarak incelenmelidir. Şüphelinin susma hakkı ve avukat yardımından yararlanma hakkı vardır (CMK m. 147).
Mağdur açısından ise teslimin amacını ve şartlarını gösteren belgelerin (sözleşme, teslim tutanağı, mesajlar, dekontlar) saklanması ve basit hâlde altı aylık şikâyet süresinin kaçırılmaması önemlidir.
Olası Sonuçlar
- Beraat: Mülkiyetin devredilmiş olması, olayın hukuki bir uyuşmazlık niteliği taşıması veya kastın bulunmaması hâlinde.
- Düşme: Basit hâlde şikâyetten vazgeçilmesi veya uzlaşma sağlanması hâlinde.
- İndirim: Etkin pişmanlık (TCK m. 168) ve takdiri indirim (TCK m. 62).
- HAGB veya erteleme: Sonuç ceza iki yıl veya daha az hapis ise ve diğer şartlar varsa (CMK m. 231, TCK m. 51). Hükmün açıklanmasının geri bırakılması için zararın giderilmesi de aranır.
Hiçbir dosyada sonuç önceden garanti edilemez; her dosya kendi delilleri çerçevesinde değerlendirilir.
Sık Sorulan Sorular
Güveni kötüye kullanma suçunun cezası nedir?
Basit hâlde altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezası; hizmet, meslek veya ticaret ilişkisi nedeniyle işlenmesi hâlinde bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezasıdır. Suçun konusu motorlu taşıt ise ceza bir kat artırılır (TCK m. 155).
Güveni kötüye kullanma şikâyete tabi mi?
Basit hâli şikâyete tabidir ve şikâyet süresi altı aydır. Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma gibi nitelikli hâller ise şikâyete tabi değildir.
Hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmada uzlaşma olur mu?
Evet. Güveni kötüye kullanma, motorlu taşıtlara ilişkin hâl hariç olmak üzere uzlaştırma kapsamındadır; bu kapsam hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanmayı da içerir (CMK m. 253).
Borcunu ödemeyen kişi hakkında güveni kötüye kullanma şikâyeti yapılabilir mi?
Ödünç verilen paranın geri ödenmemesi gibi mülkiyetin devredildiği hâllerde kural olarak bu suç oluşmaz; uyuşmazlık hukuk veya icra yoluyla çözülür. Ancak para belirli bir işin yapılması için emanet olarak verilmiş ve amaç dışında harcanmışsa durum farklı değerlendirilebilir.
Güveni kötüye kullanma iddiasıyla ifadeye çağrıldıysanız veya kendisine güvenerek mal ya da para teslim ettiğiniz kişi bunu iade etmiyorsa, Av. Bedir Yeniay ile 0532 469 67 24 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Ceza soruşturması veya kovuşturmasıyla ilgili hukuki destek için Kocaeli ceza avukatı ve dolandırıcılık davası avukatı sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Hakkınızda bir ceza davası mı var? Dosyanızın açılıp açılmadığını e-Devlet ve UYAP üzerinden öğrenebilirsiniz. Duruşma tarihiniz belliyse duruşmadan önce yapılması gerekenlere, dosyanızda baro tarafından görevlendirilen bir avukat varsa kendi avukatınızı seçme hakkınıza göz atabilirsiniz.
Not: Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut olayınız kendi özellikleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.



