Son güncelleme: Ekim 2026
Kısa cevap: Uyuşturucu kullanma suçundan verilen kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararından sonra, erteleme süresi içinde uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanıldığının tespit edilmesi hâlinde, kanun gereği kişi hakkında kamu davası açılır (TCK m. 191/4-c). Ancak her pozitif sonucun hangi döneme ait bir kullanımı gösterdiği, testin yapıldığı tarih ve laboratuvar sonuçları ile birlikte değerlendirilmelidir. Kanunda “üç hak” gibi bir sınır bulunmamaktadır.
Hangi Denetimli Serbestlik Sürecindesiniz?
İdrar testinin sonucu, kişinin hangi aşamada denetimli serbestlik tedbirine tabi olduğuna göre farklı sonuçlar doğurur:
- Soruşturma aşaması: Kullanmak için uyuşturucu bulundurma veya kullanma suçundan (TCK m. 191) başlatılan soruşturmada beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. En sık karşılaşılan durum budur.
- Kovuşturma aşaması: Dava açılmışsa, şartları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı ve buna bağlı denetim süresi gündeme gelebilir (CMK m. 231).
- İnfaz aşaması: Cezası denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz edilen hükümlüler, TCK m. 191’den hükümlü iseler tedavi ve rehabilitasyon programlarına katılmakla yükümlüdür (5275 s. K. m. 105/A-5).
Erteleme Süresinde İdrar Testi Pozitif Çıkarsa
TCK m. 191/2 uyarınca şüpheli hakkında beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Bu süre içinde kişi hakkında en az bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Erteleme süresi zarfında kişinin;
- kendisine yüklenen yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,
- tekrar kullanmak için uyuşturucu satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,
- uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması,
hâllerinde hakkında kamu davası açılır (TCK m. 191/4). Bu ihlal ayrı bir soruşturma konusu yapılmaz (TCK m. 191/5). Kamu davası açıldıktan sonra aynı suçtan başlatılan yeni soruşturmalarda tekrar erteleme kararı verilemez (TCK m. 191/6). Suçun yaptırımı iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıdır (TCK m. 191/1).
İlk İdrar Testi Pozitif Çıkarsa Ne Olur?
Kanun, erteleme süresi içinde gerçekleşen kullanımı kamu davası sebebi olarak düzenlemektedir. Bu nedenle özellikle erteleme kararından kısa süre sonra yapılan ilk testlerde, pozitif sonucun karar öncesindeki bir kullanıma mı yoksa erteleme süresi içindeki yeni bir kullanıma mı ait olduğu önem taşır. Testin tarihi, kararın tebliğ tarihi, tespit edilen madde ve değerleri ile laboratuvar raporları birlikte değerlendirilmelidir. Bu değerlendirme her dosyada somut olaya göre yapılır; bu nedenle ilk test pozitif çıktığında bir avukatla görüşmeden işlem yapılmaması önerilir.
Üç Hakkım Var mı? İkinci veya Üçüncü Test Pozitif Çıkarsa
Uygulamada sıkça duyulan “üç hak” veya “üç pozitif test hakkı” ifadesinin kanunda karşılığı yoktur. TCK m. 191/4-c, erteleme süresi içinde uyuşturucu kullanılmasını, sayı belirtmeksizin kamu davası açılması sebebi olarak saymıştır. “Israr” şartı ise kullanma fiili için değil, yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uyulmaması hâli için aranır. Bu nedenle ikinci veya üçüncü testin pozitif çıkmasını beklemek yerine, ilk pozitif sonuçtan itibaren hukuki destek alınmalıdır.
Sürpriz İdrar Testi ve Teste Gidilmemesi
Cumhuriyet savcısı, erteleme süresi zarfında kişinin uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanıp kullanmadığını tespit etmek için yılda en az iki defa ilgili kuruma sevkine karar verir (TCK m. 191/3). Testlerin zamanı ve sayısı denetimli serbestlik müdürlüğü tarafından belirlenir ve önceden bildirilmeyebilir. Teste mazeretsiz olarak gidilmemesi bir yükümlülük ihlalidir; mazeret varsa, belgeleriyle birlikte gecikmeden müdürlüğe bildirilmelidir.
Denetimli Serbestlik Süresi Ne Kadardır?
28 Mart 2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle, erteleme süresi zarfında kişi hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Bu süre, denetimli serbestlik müdürlüğünün teklifi üzerine veya Cumhuriyet savcısının kararıyla altışar aylık sürelerle en fazla iki yıl daha uzatılabilir. Gerekli görülmesi hâlinde kişi tedaviye de tabi tutulabilir. Beş yıllık erteleme süresi yükümlülüklere uygun şekilde tamamlanırsa, kişi hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir (TCK m. 191/7).
İnfaz Aşamasında İdrar Testi Pozitif Çıkarsa
Cezası denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infaz edilen hükümlüler bakımından pozitif test sonucu yükümlülük ihlali olarak değerlendirilir. Yükümlülüklere uymamakta ısrar edilmesi hâlinde, denetimli serbestlik müdürlüğünün talebi üzerine infaz hâkimi hükümlünün açık ceza infaz kurumuna gönderilmesine karar verebilir (5275 s. K. m. 105/A-6).
Sık Sorulan Sorular
İdrar testim pozitif çıktı, hemen dava açılır mı?
Erteleme süresi içinde kullanımın tespiti, kanun gereği kamu davası açılması sebebidir. Ancak pozitif sonucun hangi döneme ait olduğu ve sürecin usulüne uygun yürütülüp yürütülmediği değerlendirilmelidir. Bu aşamada yapılacak açıklamalar dosyanın sonucunu etkileyebilir.
Dava açılırsa ne olur?
Kovuşturma aşamasında savunma yapılır ve şartları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi imkânlar değerlendirilir. Suçun yaptırımı iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıdır.
Testlerim temiz çıkarsa dosyam ne olur?
Beş yıllık erteleme süresi boyunca yükümlülüklere uyulur ve yasaklar ihlal edilmezse, kişi hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.
Denetimli serbestlik sürecinde idrar testiniz pozitif çıktıysa veya hakkınızda ihlal işlemi başlatıldıysa, Av. Bedir Yeniay ile 0532 469 67 24 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletişime geçebilirsiniz. Kocaeli ve Sakarya’daki dosyaları takip ediyoruz.
Ceza soruşturması veya kovuşturmasıyla ilgili hukuki destek için Kocaeli ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
