Son güncelleme: Ekim 2026
Kısa cevap: Bir suçtan zarar gördüyseniz Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa şikâyette bulunabilir, soruşturmada delillerin toplanmasını isteyebilir, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara iki hafta içinde itiraz edebilir ve dava açıldıktan sonra katılan olarak davanın tarafı olabilirsiniz. Bazı suçlarda baro tarafından size avukat görevlendirilmesini de isteyebilirsiniz.
Mağdur, Şikâyetçi ve Katılan Ne Demek?
- Mağdur: Suçun doğrudan zarar gören kişisidir.
- Suçtan zarar gören: Suçtan doğrudan olmasa da zarar gören kişidir.
- Şikâyetçi (müşteki): Suç hakkında yetkili makamlara şikâyette bulunan kişidir.
- Katılan: Kamu davası açıldıktan sonra davaya katılarak yargılamanın tarafı olan mağdur veya suçtan zarar görendir (CMK 237).
Ayrıntılar için Müşteki Nedir? yazımıza bakabilirsiniz.
Şikâyet ve Suç Duyurusu Nasıl Yapılır?
Şikâyet, Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa (polis, jandarma) yazılı dilekçeyle ya da sözlü olarak yapılabilir; valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan başvurular da savcılığa gönderilir (CMK 158). Kocaeli’de başvurular; İzmit’teki Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığına, Gebze veya Gölcük Cumhuriyet Başsavcılıklarına ya da en yakın kolluk birimine yapılabilir.
Şikâyette olayın yeri ve zamanı, biliniyorsa şüphelinin kimliği ve deliller açıkça belirtilmelidir. Kamera kayıtları kısa süre içinde silinebildiği için, bu tür delillerin korunmasının vakit kaybetmeden istenmesi önemlidir.
Şikâyet süresi: Soruşturulması şikâyete bağlı suçlarda şikâyet, fiil ile failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Hakaret suçunda ayrıca şikâyet süresi, fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yılı geçemez (TCK 73/1-2). Şikâyete bağlı olmayan suçlarda savcılık resen soruşturma yapar; bu suçlarda dava zamanaşımı süresi geçerlidir (TCK 66).
Soruşturma Aşamasında Mağdurun Hakları
Mağdur ve şikâyetçi, soruşturma evresinde şu haklara sahiptir (CMK 234/1-a):
- Delillerin toplanmasını isteme,
- Soruşturmanın gizliliğini ve amacını bozmamak koşuluyla savcılıktan belge örneği isteme,
- Vekili yoksa; cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, ısrarlı takip, kadına karşı işlenen kasten yaralama, işkence veya eziyet suçlarında ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda baro tarafından avukat görevlendirilmesini isteme,
- Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz etme.
Mağdur 18 yaşından küçük, sağır veya dilsiz ya da meramını ifade edemeyecek derecede malulse ve vekili yoksa, istemi aranmaksızın bir vekil görevlendirilir (CMK 234/2). Suçun etkisiyle psikolojisi bozulmuş çocuk veya mağdur kural olarak bir defa dinlenir; dinleme sırasında uzman bulundurulur ve gerekirse ifade, şüpheliyle yüz yüze gelinmeden özel ortamda alınır (CMK 236). Cinsel suçlarda mağdur hakları için Cinsel Suçlara Bakan Avukat sayfamıza bakabilirsiniz.
Takipsizlik Kararına İtiraz
Savcılık, kamu davası açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil bulamazsa kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (takipsizlik) verir (CMK 172). Suçtan zarar gören, kararın kendisine tebliğinden itibaren iki hafta içinde, kararı veren savcılığın bağlı olduğu ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilmelidir (CMK 173).
Davaya Katılma (Katılan Olmak)
Mağdur ve suçtan zarar gören, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduğunu bildirerek kamu davasına katılabilir; kanun yolu aşamasında ilk kez katılma istenemez (CMK 237). Katılma, mahkemeye verilecek bir dilekçeyle veya duruşmada sözlü olarak yapılır (CMK 238).
Katılan; duruşmalardan haberdar edilir, tutanak ve belgelerden örnek isteyebilir, tanıkların çağrılmasını isteyebilir (CMK 234/1-b) ve Cumhuriyet savcısına bağlı olmaksızın karara karşı istinaf ve temyiz yoluna başvurabilir (CMK 242, 260). Katılan, yukarıda sayılan suçlarda baro tarafından avukat görevlendirilmesini de isteyebilir (CMK 239).
Sanık mahkûm olur veya hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilirse, avukatla temsil edilen katılan lehine tarifedeki avukatlık ücreti sanığa yükletilir (Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi). Ayrıntılar için Ceza Davası Ücretleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Uzlaştırma ve Şikâyetten Vazgeçme
Kasten yaralamanın bazı hâlleri, taksirle yaralama, basit tehdit, hırsızlık, dolandırıcılık gibi suçlar ile şikâyete bağlı suçlar uzlaştırma kapsamındadır (CMK 253/1). Bu dosyalarda uzlaştırmacı size uzlaşma teklif eder; teklifi kabul edip etmemek size bağlıdır. Hakaret, ısrarlı takip ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda uzlaştırma yoluna gidilemez (CMK 253/3).
Şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçme davayı düşürür (TCK 73/4). Vazgeçerken şahsi haklarınızdan da vazgeçtiğinizi ayrıca açıklarsanız, aynı olay için artık hukuk mahkemesinde tazminat davası açamazsınız (TCK 73/7). Bu nedenle vazgeçme veya uzlaşma beyanından önce sonuçlarını değerlendirmeniz önemlidir.
Zararın Giderilmesi
Ceza mahkemesi kural olarak tazminata hükmetmez; maddi ve manevi zararın tazmini için hukuk mahkemesinde ayrıca dava açılabilir. Bununla birlikte, ceza davasında da zararın giderilmesi önem taşır: Malvarlığına karşı bazı suçlarda failin zararı gidermesi etkin pişmanlık nedeniyle cezasında indirim yapılmasını sağlar (TCK 168); hükmün açıklanmasının geri bırakılması için de zararın tamamen giderilmesi aranır (CMK 231). Ayrıntılar için Etkin Pişmanlık ve HAGB yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Mağdur olarak avukat tutmak zorunlu mu?
Hayır. Ancak yukarıda sayılan suçlarda baro tarafından avukat görevlendirilmesini isteyebilirsiniz; mağdur çocuksa veya kendini ifade edemeyecek durumdaysa vekil istem aranmaksızın görevlendirilir (CMK 234, 239).
Davaya katılmazsam ne olur?
Dava, Cumhuriyet savcısının yürütmesiyle devam eder ve sanık hakkında karar yine verilir. Katılan sıfatını alan mağdur ise davanın tarafı olur; tanıkların çağrılmasını isteyebilir ve Cumhuriyet savcısına bağlı olmaksızın kanun yollarına başvurabilir (CMK 234, 242). Katılma isteği, ilk derece mahkemesinde hüküm verilinceye kadar yapılabilir (CMK 237).
Takipsizlik kararı geldi, ne yapmalıyım?
Kararın size tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz. İtirazda, soruşturmada eksik kalan delilleri ve olayları somut olarak göstermeniz gerekir (CMK 173).
Ceza davasının aşamaları hakkında genel bilgi için Ceza Davası Süreci Nasıl İşler? yazımıza bakabilirsiniz.
Bir suçun mağduru olduysanız veya şikâyetinizle ilgili soruşturmayı takip etmek istiyorsanız Av. Bedir Yeniay ile 0532 469 67 24 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Ceza soruşturması veya kovuşturmasıyla ilgili hukuki destek için Kocaeli ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Not: Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.




