Ceza Davası Süreci Nasıl İşler? Tüm Aşamalar (2026)

Son güncelleme: Ekim 2026

Kısa cevap: Ceza davası süreci; şikâyet veya ihbarla başlayan soruşturma, iddianamenin kabulüyle başlayan kovuşturma, kararlara karşı istinaf ve temyiz ile kesinleşen cezanın infazından oluşur. Soruşturmayı Cumhuriyet savcısı yürütür; yargılama, suçun niteliğine göre asliye ceza veya ağır ceza mahkemesinde yapılır.

AşamaKim yürütür?Önemli kural veya süre
Şikâyet / ihbarCumhuriyet başsavcılığı veya kollukŞikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi 6 ay (TCK 73)
SoruşturmaCumhuriyet savcısıLehe ve aleyhe deliller toplanır (CMK 160)
GözaltıCumhuriyet savcısıKural olarak en fazla 24 saat (CMK 91)
Tutuklama / adli kontrolSulh ceza hâkimliğiİtiraz süresi 2 hafta (CMK 268)
İddianameCumhuriyet savcısı; mahkeme incelerMahkeme 15 gün içinde kabul veya iade eder (CMK 174)
Kovuşturma ve hükümAsliye ceza veya ağır ceza mahkemesiHüküm türleri CMK 223’te sayılır
İstinafBölge adliye mahkemesiGerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta (CMK 273)
TemyizYargıtayGerekçeli hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta (CMK 291)
İnfazCumhuriyet başsavcılığı5275 sayılı Kanun uygulanır

1. Şikâyet ve Suç İhbarı

Suça ilişkin ihbar veya şikâyet, Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yapılabilir; valilik, kaymakamlık veya mahkemeye yapılan başvurular da savcılığa gönderilir (CMK 158). Bazı suçların soruşturulması şikâyete bağlıdır ve şikâyet, fiil ile failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılmalıdır (TCK 73/1-2). Diğer suçlarda savcılık, suçu öğrenir öğrenmez resen soruşturma başlatır. Ayrıntılar için Müşteki Nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

2. Savcılık Soruşturması

Cumhuriyet savcısı, suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez işin gerçeğini araştırmaya başlar ve şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamakla yükümlüdür (CMK 160). Bu aşamada tanıklar dinlenir, kamera kayıtları, iletişim kayıtları ve bilirkişi raporları gibi deliller toplanabilir. Soruşturma işlemleri, savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla gizlidir (CMK 157).

Soruşturma sonunda savcı üç şekilde karar verebilir:

  • Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (takipsizlik): Yeterli şüphe oluşturacak delil yoksa verilir (CMK 172). Suçtan zarar gören, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK 173).
  • Kamu davasının açılmasının ertelenmesi: Uzlaştırma ve önödeme kapsamı dışındaki, üst sınırı üç yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda, şartları varsa dava beş yıl süreyle ertelenebilir (CMK 171/2).
  • İddianame: Deliller suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa düzenlenir (CMK 170).

3. Gözaltı

Her şüpheli gözaltına alınmaz. Gözaltı, soruşturma yönünden zorunlu olmasına ve suç şüphesini gösteren somut delillerin varlığına bağlıdır. Süre, yakalama anından itibaren kural olarak 24 saati geçemez; toplu olarak işlenen suçlarda savcının yazılı emriyle her defasında bir günü geçmemek üzere üç gün uzatılabilir. Gözaltına ve uzatma emrine karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir (CMK 91). Ayrıntılar için Gözaltına Alındım, İlk 24 Saatte Ne Yapmalıyım? yazımıza bakabilirsiniz.

4. İfade

İfade kollukta veya savcılıkta alınabilir. İfade öncesinde şüpheliye yüklenen suç anlatılır; müdafi seçme hakkı, susma hakkı ve lehine delillerin toplanmasını isteme hakkı hatırlatılır (CMK 147). Davetiyeye rağmen gelmeyen şüpheli hakkında zorla getirme kararı verilebilir (CMK 145, 146). Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda ve şüpheli çocuksa, müdafi istem aranmaksızın görevlendirilir (CMK 150).

5. Tutuklama ve Adli Kontrol

Soruşturma evresinde tutuklama kararını, savcının istemi üzerine sulh ceza hâkimi verir (CMK 101). Tutuklama için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ve kaçma ya da delil karartma şüphesi gibi bir tutuklama nedeni bulunmalıdır; ölçüsüz tutuklama kararı verilemez (CMK 100). Tutuklama yerine yurt dışına çıkış yasağı veya imza yükümlülüğü gibi adli kontrol tedbirleri uygulanabilir (CMK 109).

Tutuklu şüphelinin durumu en geç otuzar günlük sürelerle incelenir (CMK 108); şüpheli her zaman salıverilmesini isteyebilir (CMK 104). Tutuklama ve adli kontrol kararlarına itiraz süresi iki haftadır (CMK 268).

6. İddianame ve Kovuşturmanın Başlaması

Mahkeme, iddianameyi on beş gün içinde inceler; kanuna aykırı düzenlenmiş, önemli bir delil toplanmadan hazırlanmış veya önödeme ya da uzlaştırma uygulanmadan düzenlenmiş iddianameyi savcılığa iade eder. Ancak suçun hukuki nitelendirilmesi nedeniyle iddianame iade edilemez; süresinde iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır (CMK 174). İddianamenin kabulüyle kamu davası açılmış olur ve kovuşturma evresi başlar (CMK 175). Ayrıntılar için Tensip Zaptı yazımıza bakabilirsiniz.

7. Asliye Ceza mı, Ağır Ceza mı?

Ağır ceza mahkemesi; ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlar ile yağma gibi kanunda ayrıca sayılan suçlara bakar. Diğer suçlar asliye ceza mahkemesinde görülür (5235 s. K. m. 11, 12). 24 Aralık 2025’ten itibaren nitelikli dolandırıcılık davaları da asliye ceza mahkemesinde görülmektedir (7571 s. K.).

Asliye ceza mahkemesi (örnekler)Ağır ceza mahkemesi (örnekler)
Hakaret, tehditKasten öldürme
Basit kasten yaralamaYağma
HırsızlıkUyuşturucu ticareti
Dolandırıcılık (nitelikli hâller dâhil)Kamu görevlisinin resmi belgede sahteciliği
Mala zarar vermeNitelikli cinsel saldırı

Ayrıntılar için Kocaeli Ağır Ceza Davası Avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

8. Duruşma ve Hüküm

Kanunun ayrık tuttuğu hâller dışında sanık duruşmada hazır bulunmalıdır; geçerli nedeni olmadan gelmeyen sanığın zorla getirilmesine karar verilir (CMK 193). Duruşmada deliller tartışılır, tanıklar dinlenir ve savunma alınır. Duruşma sonunda mahkeme; beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbiri, davanın reddi veya düşme kararlarından birini verir (CMK 223). Şartları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilebilir (CMK 231).

9. İstinaf ve Temyiz

İlk derece mahkemesinin hükmüne karşı, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde bölge adliye mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir (CMK 273). Bölge adliye mahkemesinin kararına karşı ise kanunda temyiz edilemeyecek kararlar dışında, yine iki hafta içinde Yargıtay’a temyiz başvurusu yapılabilir (CMK 286, 291). Beş yıl veya daha az hapis cezalarına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddi gibi pek çok karar temyiz edilemez; bu dosyalarda bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir. Kocaeli ve Sakarya’daki dosyaların istinaf incelemesi Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi’nde yapılır. Ayrıntılar için İstinaf Ne Demek? ve Temyiz Nedir? yazılarımıza bakabilirsiniz.

10. Kesinleşme ve İnfaz

Kanun yoluna süresinde başvurulmazsa veya kanun yolları tükenirse hüküm kesinleşir. Kesinleşen hapis cezası Cumhuriyet başsavcılığınca infaz edilir. Gözaltı ve tutuklulukta geçen süreler cezadan düşülür (mahsup, TCK 63); koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik süreleri 5275 sayılı Kanun’a göre hesaplanır. Ayrıntılar için Mahsup Ne Demek?, 5275 Sayılı Kanun, Yatar Hesaplama ve Denetimli Serbestlik yazılarımıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Ceza davası ne kadar sürer?

Kanunda genel bir süre öngörülmemiştir. Süre; suçun niteliğine, delillerin ve bilirkişi raporlarının toplanmasına, sanık ve tanık sayısına, mahkemenin iş yüküne ve kanun yollarına başvurulup başvurulmadığına göre değişir.

Savcılık soruşturması kaç ay sürer?

Soruşturma için kanunda belirli bir süre yoktur. Ancak soruşturma ve kovuşturma, suç için öngörülen dava zamanaşımı süresi içinde tamamlanmalıdır (TCK 66).

İfade vermeye gitmezsem ne olur?

Davetiyede, gelinmezse zorla getirileceği yazılır; çağrıya uyulmazsa zorla getirme kararı verilebilir (CMK 145, 146). İfadede susma hakkınız vardır; ancak çağrıya uyulması gerekir.

Tutuklama kararı nasıl kaldırılır?

Tutuklama kararına iki hafta içinde itiraz edilebilir (CMK 268). Ayrıca şüpheli veya sanık her zaman salıverilmesini isteyebilir (CMK 104); soruşturma evresinde tutukluluk en geç otuz günde bir yeniden incelenir (CMK 108).

Ceza ne zaman kesinleşir ve infaz ne zaman başlar?

Kanun yolu süresi geçtiğinde veya istinaf ve temyiz incelemesi tamamlandığında hüküm kesinleşir. Kesinleşmeyen hüküm infaz edilmez; infaz, kesinleşmeden sonra Cumhuriyet başsavcılığınca başlatılır.

Ceza soruşturması veya kovuşturmasının herhangi bir aşamasındaysanız Av. Bedir Yeniay ile 0532 469 67 24 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletişime geçebilirsiniz.

Sık sorulan diğer sorular için Ceza Hukuku Sık Sorulan Sorular sayfamıza, hukuki destek için Kocaeli ceza avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Not: Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.

Kategori : Makaleler
Adalet heykeli ve hâkim tokmağı

Duruşmaya Gitmezsem Ne Olur?

Son güncelleme: Ekim 2026 Hakkınızda ceza davası açıldıysa, iddianame ile birlikte size bir çağrı kâğıdı tebliğ edilir ve ilk duruşma…
kocaeli ceza avukatı

İzmit Ceza Avukatı

İzmit’te avukat arıyorsanız ve konu bir ceza davasıysa, bu sayfa sizin için hazırlandı. Büromuz yalnızca ceza davalarına bakmaktadır; boşanma, icra,…

Körfez Ceza Avukatı

Körfez’de avukat arıyorsanız ve konu bir ceza davasıysa, bu sayfa sizin için hazırlandı. Büromuz yalnızca ceza davalarına bakmaktadır; boşanma, icra,…