Son güncelleme: Ekim 2026
Kısa cevap: Tensip zaptı, dava açıldıktan sonra mahkemenin ilk duruşmadan önce dosyayı inceleyerek verdiği ön hazırlık kararlarının yazıldığı tutanaktır. Ceza davalarında tensip, iddianamenin kabul edilmesinden hemen sonra yapılır: mahkeme duruşma gününü belirler, sanığa iddianame ve çağrı kâğıdı gönderilmesine, tanıkların çağrılmasına ve gerekli belgelerin getirilmesine karar verir (CMK m. 175-176). “Tensip zaptı” ifadesi kanunda geçmez; uygulamada kullanılan bir terimdir.
Hakkınızda dava açıldıysa: İddianame tebliğ edildiyse ya da asliye ceza veya ağır ceza mahkemesinde süren bir davanız varsa, sürelerin kaçırılmaması ve savunmanın dosyaya göre hazırlanması önemlidir. Ayrıntılar: İddianame Tebliğ Edildi, Ne Yapmalıyım? · Ağır Ceza Davası · Tutuklu Yargılama ve Tahliye · İstinaf ve Temyiz. Kocaeli ve Sakarya’daki ceza davaları için Av. Bedir Yeniay: 0532 469 67 24.
Tensip Ne Demek?
Tensip, Arapça kökenli bir kelimedir ve “uygun görme, uygun bulma” anlamında kullanılır; Türk Dil Kurumu sözlüğünde eskimiş bir kelime olarak yer alır. Mahkeme dilinde “tensip” veya “tensiben”, hâkimin dosya üzerinden uygun gördüğü ara kararları ifade eder. Zabıt (zapt) ise tutanak demektir. Dolayısıyla tensip zaptı, “mahkemenin uygun gördüğü ön hazırlık kararlarını içeren tutanak” anlamına gelir.
Ceza Davasında Tensip Zaptı
Ceza davası, Cumhuriyet savcısının hazırladığı iddianamenin mahkemece kabul edilmesiyle başlar. Mahkeme, iddianame ve soruşturma evrakının kendisine verildiği tarihten itibaren on beş gün içinde dosyayı inceler; iddianamede eksiklik varsa iade eder, yoksa kabul eder. Bu süre içinde iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır (CMK m. 174).
İddianamenin kabulüyle kamu davası açılmış olur ve kovuşturma evresi başlar. Mahkeme, iddianamenin kabulünden sonra duruşma gününü belirler ve duruşmada hazır bulunması gereken kişileri çağırır (CMK m. 175). Uygulamada bu kararların yazıldığı ilk ara karar tensip zaptı olarak adlandırılır.
Tensip zaptında genellikle neler yer alır?
- İlk duruşmanın günü ve saati,
- İddianamenin çağrı kâğıdıyla birlikte sanığa tebliği (CMK m. 176/1),
- Tutuklu olmayan sanığa, mazeretsiz gelmezse zorla getirileceği uyarısı (CMK m. 176/2),
- Mağdur, şikâyetçi ve tanıkların duruşmaya çağrılması; mağdura davaya katılma hakkının hatırlatılması,
- Sanığın adli sicil ve nüfus kayıtlarının, bilirkişi raporlarının ve diğer belgelerin getirtilmesi,
- Suç uzlaştırma kapsamındaysa dosyanın uzlaştırma bürosuna gönderilmesi (CMK m. 254/1).
Çağrı kâğıdının tebliği ile duruşma günü arasında en az bir hafta süre bulunmalıdır (CMK m. 176/4). Sanık, tanık veya bilirkişi dinletmek ya da savunma delillerinin toplanmasını istiyorsa, bu talebi içeren dilekçesini duruşma gününden en az beş gün önce mahkemeye vermelidir (CMK m. 177/1).
Tensip aşamasında basit yargılama usulü
Asliye ceza mahkemesi, iddianamenin kabulünden sonra adli para cezası veya üst sınırı iki yıl ya da daha az hapis cezası gerektiren suçlarda basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verebilir. Ancak duruşma günü belirlendikten sonra bu usul uygulanamaz (CMK m. 251/1). Bu usulde iddianame sanığa, mağdura ve şikâyetçiye tebliğ edilir ve iki hafta içinde yazılı beyan ve savunmalarını bildirmeleri istenir; mahkeme duruşma yapmadan karar verebilir ve mahkûmiyette ceza dörtte bir oranında indirilir (CMK m. 251/2-3). Bu nedenle tensip sonrası gelen tebligatın türüne dikkat etmek ve süreyi kaçırmamak önemlidir.
İddianame hangi durumlarda iade edilir?
Mahkeme; kanuna aykırı düzenlenen, suçun sübutuna doğrudan etki edecek bir delil toplanmadan hazırlanan, önödeme, uzlaştırma veya seri muhakeme uygulanmadan düzenlenen, izne veya talebe bağlı suçlarda izin alınmadan hazırlanan iddianameyi iade eder. 2026 yılında 7593 sayılı Kanunla, on beş yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmadan düzenlenen iddianamenin de iade edileceği hükme bağlanmıştır (CMK m. 174/1). Suçun hukuki nitelendirilmesi nedeniyle iddianame iade edilemez (CMK m. 174/2).
Hukuk Davalarında Tensip Zaptı
Tensip uygulaması hukuk davalarında da vardır. Boşanma, iş veya tüketici davası gibi hukuk davalarında mahkeme, dava dilekçesinin karşı tarafa tebliği, delillerin toplanması ve tarafların yapması gereken işlemler hakkında ilk ara kararını verir. Hukuk davalarındaki süreler ve usul ceza davalarından farklı olduğu için, bu sayfada konunun ceza yargılaması boyutu ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Tensip Zaptı Tebliğ Edildiğinde Ne Yapılmalı?
- Tebliğ edilen iddianameyi dikkatle okuyun; size yüklenen suçu, delilleri ve tanıkları not edin.
- Duruşma gününü ve saatini kaydedin; mazeretiniz varsa duruşmadan önce mahkemeye bildirin.
- Dinletmek istediğiniz tanıklar veya toplanmasını istediğiniz deliller varsa, dilekçeyi duruşmadan en az beş gün önce verin (CMK m. 177).
- Uzlaştırma bürosundan arama gelirse, uzlaşma teklifini kabul etmeden önce sonuçlarını bir avukatla değerlendirin.
- Basit yargılama usulü uygulandığına dair bir tebligat aldıysanız, iki haftalık yazılı savunma süresini kaçırmayın.
Sık Sorulan Sorular
Tensip zaptı nereden görülür?
Tensip zaptı mahkeme dosyasında yer alır. Taraflar ve avukatları dosyayı mahkeme kaleminden veya elektronik ortamda inceleyebilir. Sanığa ayrıca iddianame ve çağrı kâğıdı tebliğ edilir; dosyada iletişim bilgisi varsa duruşma tarihi telefon veya elektronik posta gibi araçlarla da bildirilebilir (CMK m. 176/1).
Tensip zaptına itiraz edilebilir mi?
Tensip zaptındaki kararlar genellikle duruşmanın hazırlanmasına yönelik ara kararlardır ve kural olarak bunlara karşı ayrı bir kanun yolu öngörülmemiştir. Bir delil toplama veya tanık dinletme talebiniz reddedilirse, talebinizi duruşmada yeniden ileri sürebilirsiniz. Hükümden önce verilip hükme esas teşkil eden veya başkaca kanun yolu öngörülmemiş kararlara karşı ise hükümle birlikte istinaf yoluna başvurulabilir (CMK m. 272/2).
Tensipten sonra ilk duruşma ne zaman olur?
Kanunda kesin bir süre yoktur; mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişir. Ancak çağrı kâğıdının tebliği ile duruşma günü arasında en az bir hafta bulunması zorunludur (CMK m. 176/4).
Ceza davasının bütün aşamaları için Ceza Davası Süreci Nasıl İşler? yazımıza da bakabilirsiniz.
Hakkınızda açılan bir ceza davasına ilişkin iddianame veya tensip zaptı tebliğ edildiyse, ilk duruşmadan önce Av. Bedir Yeniay ile 0532 469 67 24 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Ceza soruşturması veya kovuşturmasıyla ilgili hukuki destek için Kocaeli ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Hakkınızda bir ceza davası mı var? Dosyanızın açılıp açılmadığını e-Devlet ve UYAP üzerinden öğrenebilirsiniz. Duruşma tarihiniz belliyse duruşmadan önce yapılması gerekenlere, dosyanızda baro tarafından görevlendirilen bir avukat varsa kendi avukatınızı seçme hakkınıza göz atabilirsiniz.
Not: Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.



