Son güncelleme: Ekim 2026
Kısa cevap: Aile içi şiddette iki ayrı yol vardır. Birincisi 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirleridir: şiddet uygulayanın evden uzaklaştırılması, mağdura yaklaşmama ve iletişim yasağı gibi kararlar aile mahkemesi hâkimi tarafından, acil durumlarda kolluk amiri tarafından verilir; bu kararlar için şiddetin ispatı aranmaz. İkincisi ceza soruşturmasıdır: Eşe, boşanılan eşe, anne-babaya, çocuğa veya kardeşe karşı kasten yaralama şikâyete bağlı değildir ve uzlaştırma kapsamında değildir (TCK 86/3-a, CMK 253). Yani şikâyetten vazgeçmek ceza davasını sona erdirmez.
6284 Sayılı Kanuna Göre Şiddet Nedir?
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, şiddeti yalnızca fiziksel saldırı olarak görmez. Kanuna göre şiddet; kişinin fiziksel, cinsel, psikolojik veya ekonomik açıdan zarar görmesine veya acı çekmesine yol açan ya da açabilecek her türlü davranış, tehdit, baskı ve özgürlüğün keyfî engellenmesidir (6284 s. K. m. 2/1-d). Ev içi şiddet ise aynı haneyi paylaşmasalar bile aile veya hane bireyleri arasında meydana gelen şiddettir (m. 2/1-b).
Kanun yalnızca kadınları değil; çocukları, diğer aile bireylerini ve ısrarlı takip mağdurlarını da korur (m. 1).
Uzaklaştırma Kararı ve Diğer Önleyici Tedbirler
Aile mahkemesi hâkimi, şiddet uygulayan hakkında şu tedbirlerden birine veya birkaçına karar verebilir (6284 s. K. m. 5/1):
- Şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürücü söz ve davranışlarda bulunmaması,
- Müşterek konuttan veya bulunduğu yerden derhâl uzaklaştırılması ve konutun korunan kişiye tahsis edilmesi,
- Korunan kişiye, konutuna, okuluna ve iş yerine yaklaşmaması,
- Çocuklarla kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması veya kaldırılması,
- Korunan kişinin yakınlarına ve tanıklarına yaklaşmaması,
- Korunan kişinin eşyalarına zarar vermemesi,
- Korunan kişiyi telefon, mesaj veya sosyal medya gibi iletişim araçlarıyla rahatsız etmemesi,
- Silahlarını kolluğa teslim etmesi (silah taşıması zorunlu kamu görevlileri dahil),
- Korunan kişinin bulunduğu yerlerde alkol veya uyuşturucu kullanmaması; bağımlılık varsa tedavisinin sağlanması.
Hâkim ayrıca talep edilmese bile tedbir nafakasına ve velayet, kişisel ilişki gibi konularda karar verebilir (m. 5/3-4). Korunan kişi için ise ayrı yerleşim yeri belirlenmesi, iş yerinin değiştirilmesi veya tapuya aile konutu şerhi konulması gibi koruyucu tedbirler alınabilir (m. 4).
Acil durumlarda kolluk kararı
Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde; şiddet içeren söz ve davranışlarda bulunmama, evden uzaklaştırma, yaklaşmama ve yakınlara yaklaşmama tedbirleri kolluk amirleri tarafından da alınabilir. Kolluk amiri kararı en geç ertesi iş günü hâkimin onayına sunar; hâkim tarafından yirmi dört saat içinde onaylanmayan tedbir kendiliğinden kalkar (m. 5/2).
Tedbir Kararı Nasıl Alınır ve Ne Kadar Sürer?
- Başvuru: Mağdur, en yakın karakola veya jandarmaya, Cumhuriyet başsavcılığına ya da aile mahkemesine başvurabilir (m. 8/1). Acil durumlarda 112 aranabilir.
- Delil aranmaz: Koruyucu tedbir kararı için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz; önleyici tedbir kararı da geciktirilmeden verilir (m. 8/3).
- Süre: Tedbir kararı ilk defasında en çok altı ay için verilir; şiddet tehlikesi devam ediyorsa uzatılabilir (m. 8/2).
- İtiraz: Karara karşı tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edilebilir; itiraz mercii bir hafta içinde karar verir ve bu karar kesindir (m. 9).
Tedbir Kararına Uymamanın Sonucu: Zorlama Hapsi
Hakkında tedbir kararı verilen kişi bu karara aykırı davranırsa, fiil ayrıca bir suç oluştursa bile, hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine tabi tutulur. Her tekrarında zorlama hapsi on beş günden otuz güne kadardır; toplam süre altı ayı geçemez (6284 s. K. m. 13).
Uzaklaştırma veya yaklaşmama kararı bulunan kişinin mağduru ısrarla takip etmesi ise ayrıca ısrarlı takip suçunun ağırlaştırılmış hâlini oluşturur ve cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir (TCK 123/A-2-c).
Aile İçi Şiddette Hangi Suçlar Gündeme Gelir?
| Suç | Ceza | Şikâyet / Uzlaştırma |
|---|---|---|
| Eşe, boşanılan eşe, üstsoya, altsoya veya kardeşe karşı kasten yaralama (TCK 86/3-a) | 86/1 veya 86/2’deki ceza yarı oranında artırılır | Şikâyet aranmaz; uzlaştırma yok |
| Kadına karşı basit kasten yaralama (TCK 86/2) | Alt sınır 9 aydan az olamaz | Aile bireyine karşıysa 86/3-a uygulanır |
| Eşe veya boşanılan eşe karşı eziyet (TCK 96/2-b) | 3 – 8 yıl hapis | Şikâyet aranmaz; uzlaştırma yok |
| Tehdit (TCK 106) | 106/1: 6 ay – 2 yıl (kadına karşı alt sınır 9 ay); silahla vb. 2 – 7 yıl | 106/1 uzlaştırma kapsamında |
| Hakaret (TCK 125) | 3 ay – 2 yıl hapis veya adli para cezası | Şikâyete bağlı; uzlaştırma yok |
| Israrlı takip (TCK 123/A) | 6 ay – 2 yıl; boşanılan eşe karşı veya tedbir kararına rağmen 1 – 3 yıl | Şikâyete bağlı; uzlaştırma yok |
| Eşe karşı nitelikli cinsel saldırı (TCK 102/2) | 12 yıldan az olmamak üzere hapis | Eşe karşı işlendiğinde şikâyete bağlı |
Eşe veya boşanılan eşe karşı kasten öldürme ise ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirir (TCK 82/1-d). Hakaret ve ısrarlı takip uzlaştırma kapsamında değildir; uzlaştırma kapsamındaki bir suç bunlarla birlikte aynı mağdura karşı işlenmişse uzlaşma hükümleri hiç uygulanmaz (CMK 253/3).
Şikâyetten vazgeçersem dava düşer mi?
Aile içi şiddet dosyalarında en sık karşılaşılan yanlış düşünce budur. Eşe karşı kasten yaralama ve eziyet suçları şikâyete bağlı olmadığından, mağdurun barışması veya şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez; savcılık soruşturmaya ve mahkeme yargılamaya devam eder. Yalnızca hakaret, ısrarlı takip veya eşe karşı cinsel saldırı gibi şikâyete bağlı suçlarda vazgeçme sonuç doğurur.
Tedbir Kararı ile Ceza Davası Arasındaki Fark
6284 sayılı Kanun kapsamındaki uzaklaştırma veya yaklaşmama kararı bir ceza mahkûmiyeti değildir; adli sicile işlenmez ve kişinin suçlu olduğunu göstermez. Bu karar hızlı koruma amacıyla, çoğu zaman delil aranmaksızın verilir. Ceza davası ise ayrı bir süreçtir ve orada suçun delillerle ispatı gerekir.
Bu nedenle haksız yere tedbir kararı verildiğini düşünen kişi, iki haftalık süre içinde aile mahkemesine itiraz etmeli; ceza soruşturmasında ise ifadesini avukatıyla birlikte vermelidir. Tedbir kararına aykırı davranmak, karar haksız olsa bile zorlama hapsine yol açabileceğinden, karar kaldırılıncaya kadar kararın gereklerine uyulmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Uzaklaştırma kararı için avukat gerekir mi?
Hayır. Mağdur doğrudan karakola, jandarmaya, savcılığa veya aile mahkemesine başvurabilir. Ancak aynı olay nedeniyle ceza soruşturması da başlatılacağından, ifade ve delillerin doğru şekilde sunulması için avukat desteği faydalı olabilir.
Uzaklaştırma kararı verilen kişi evine girebilir mi?
Müşterek konuttan uzaklaştırma kararı varsa, karar süresince konuta giremez. Kişisel eşya ve belgelerinin teslimi kolluk aracılığıyla sağlanabilir (6284 s. K. m. 8/7).
Eşimle barıştık, uzaklaştırma kararı ne olacak?
Tedbir kararı kendiliğinden kalkmaz. Kararın kaldırılması veya değiştirilmesi için aile mahkemesine başvurulmalıdır. Karar yürürlükteyken karara aykırı davranmak zorlama hapsine yol açabilir.
Aile içi şiddette tutuklama olur mu?
Olayın ağırlığına, yaralanmanın derecesine, silah kullanılıp kullanılmadığına ve tekrar riski bulunup bulunmadığına göre tutuklama veya adli kontrol talep edilebilir. Kadına karşı kasten yaralama, silahla kasten yaralama ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama, tutuklama nedeninin var sayılabileceği suçlar arasındadır (CMK 100/3). Ayrıntılar için Tutuklu Yargılama ve Tahliye Talebi yazımıza bakabilirsiniz.
Kasten yaralama suçu hakkında ayrıntılı bilgi için İzmit Kasten Yaralama Davası Avukatı, tehdit için Tehdit Davası Avukatı ve mağdur hakları için Mağdur Hakları sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Aile içi şiddet nedeniyle hakkınızda soruşturma başlatıldıysa veya şiddet mağduru olarak ceza sürecinde destek almak istiyorsanız Av. Bedir Yeniay ile 0532 469 67 24 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletişime geçebilirsiniz. Gözaltı ve acil ifade durumlarında mesai saatleri dışında da ulaşabilirsiniz.
Ceza soruşturması veya kovuşturmasıyla ilgili hukuki destek için Kocaeli ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Not: Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Acil bir şiddet durumunda 112’yi arayın.
