Son güncelleme: Ekim 2026
Kısa cevap: Asliye ceza mahkemesi, kanunla ağır ceza mahkemesine verilmeyen ceza davalarına bakar (5235 s. K. m. 11). Hırsızlık, dolandırıcılık (2025 sonundan itibaren nitelikli dolandırıcılık dahil), kasten yaralama, tehdit, hakaret, kullanmak için uyuşturucu bulundurma, mala zarar verme ve taksirle öldürme gibi davaların büyük kısmı bu mahkemede görülür. Mahkeme tek hâkimlidir. Davaların çoğunda avukat bulundurmak zorunlu değildir; ancak sonuç ceza hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), erteleme veya seçenek yaptırım sınırlarında kaldığından, savunmanın doğru kurulması sicil ve özgürlük üzerinde belirleyici olur.
Davanız asliye ceza mahkemesindeyse, iddianame ve tensip zaptını WhatsApp üzerinden göndererek görüşme talep edebilirsiniz.
Asliye Ceza Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?
Ağır ceza mahkemesi; ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlar ile kanunda ayrıca sayılan suçlara bakar (5235 s. K. m. 12). Bunların dışındaki ceza davaları asliye ceza mahkemesinde görülür. Uygulamada en sık karşılaşılanlar:
- Malvarlığına karşı suçlar: hırsızlık (TCK 141–142), dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık (TCK 157–158), güveni kötüye kullanma (TCK 155), mala zarar verme (TCK 151–152),
- Kişilere karşı suçlar: kasten yaralama (TCK 86), taksirle yaralama ve taksirle bir kişinin ölümüne neden olma (TCK 89, 85/1), tehdit (TCK 106), şantaj (TCK 107), hakaret (TCK 125), ısrarlı takip (TCK 123/A),
- Uyuşturucu: kullanmak için uyuşturucu bulundurma veya kullanma (TCK 191),
- Belge ve bilişim suçları: resmi belgede sahtecilik (kamu görevlisi dışındakiler, TCK 204/1), özel belgede sahtecilik (TCK 207), bilişim suçları (TCK 243–245),
- Diğer: alkollü araç kullanma (TCK 179/3), ruhsatsız silah (6136 s. K.), cinsel taciz (TCK 105) ve basit cinsel saldırı (TCK 102/1).
24.12.2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla nitelikli dolandırıcılık ağır ceza mahkemesinin görev listesinden çıkarılmıştır; bu davalar artık asliye ceza mahkemesinde görülür.
Kocaeli’de asliye ceza mahkemeleri
İzmit, Derince, Kartepe ve Başiskele’deki davalar İzmit’teki Kocaeli Adliyesi’ndeki asliye ceza mahkemelerinde; Gebze, Gölcük, Körfez, Kandıra ve Karamürsel’deki davalar kendi adliyelerindeki asliye ceza mahkemelerinde görülür. Sakarya’da Adapazarı’nın yanı sıra Akyazı, Hendek, Karasu, Geyve ve diğer ilçe adliyelerinde de asliye ceza mahkemeleri bulunur. İstinaf mercii Sakarya Bölge Adliye Mahkemesidir.
Yargılama Nasıl İlerler?
İddianamenin kabulünden sonraki aşamalar ağır ceza davalarıyla aynıdır: tensip, ilk duruşma ve sorgu, delillerin ortaya konulması, esas hakkında mütalaa, son söz ve hüküm. Bu aşamalar için İddianame Tebliğ Edildi, Ne Yapmalıyım? ve Esas Hakkında Mütalaa ve Son Savunma yazılarımıza bakabilirsiniz.
Asliye ceza yargılamasının kendine özgü yönleri şunlardır:
- Tek hâkim: Mahkeme tek hâkimle çalışır.
- Basit yargılama usulü: Adli para cezası veya üst sınırı iki yıl ya da daha az hapis cezası gerektiren suçlarda mahkeme, duruşma günü belirlemeden önce duruşmasız yargılamaya karar verebilir. Bu durumda sanıktan iki hafta içinde yazılı savunma istenir; mahkûmiyet hâlinde ceza dörtte bir indirilir ve karara itiraz edilebilir (CMK 251–252).
- Uzlaştırma: Suç uzlaştırma kapsamındaysa kovuşturma aşamasında da uzlaştırma yoluna gidilir; uzlaşma gerçekleşir ve edim yerine getirilirse dava düşer (CMK 254).
- Tutuklama sınırları: Yalnızca adli para cezası gerektiren suçlarda ve vücut dokunulmazlığına karşı kasten işlenenler hariç üst sınırı iki yılı geçmeyen suçlarda tutuklama yapılamaz (CMK 100/4). Asliye ceza mahkemesinin görevindeki işlerde tutukluluk süresi en çok bir yıldır; zorunlu hâllerde altı ay uzatılabilir (CMK 102/1).
Avukat Tutmak Zorunlu mu?
Asliye ceza davalarının çoğunda avukat bulundurmak zorunlu değildir. Ancak sanık çocuksa veya kendini savunamayacak durumdaysa, ya da suçun alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezası gerektiriyorsa baro tarafından müdafi görevlendirilir (CMK 150/2-3).
Avukat zorunlu olmasa da, asliye ceza davalarında sonuç çoğu zaman şu sınırlarda belirlenir; bu nedenle savunmanın kurgusu büyük önem taşır:
- İki yıl veya daha az hapis: Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK 231) veya cezanın ertelenmesi (TCK 51) gündeme gelebilir. HAGB için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmaması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve zararın tamamen giderilmesi gerekir (CMK 231/6).
- Bir yıl veya daha az hapis: Hapis cezası adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK 50).
- Taksirli suçlar: Taksirli suçlardan verilen hapis cezası bir yıldan uzun olsa bile adli para cezasına çevrilebilir; bilinçli taksirde bu imkân yoktur (TCK 50/4).
Örneğin ceza miktarındaki birkaç aylık fark, HAGB veya erteleme imkânının doğup doğmamasını, dolayısıyla adli sicil kaydını ve memuriyet gibi hakları doğrudan etkileyebilir. Ayrıntılar için HAGB ve Cezanın Ertelenmesi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Karardan Sonra: İstinaf Neden Önemli?
Asliye ceza mahkemesinin kararlarına karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Sakarya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf başvurusu yapılabilir (CMK 273). Ancak beş yıl veya daha az hapis cezalarına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararlar ile üst sınırı iki yıla kadar hapis gerektiren suçlara ilişkin kararlar kural olarak temyiz edilemez (CMK 286/2). Bu nedenle asliye ceza davalarının büyük kısmında istinaf dilekçesi, karara karşı son ve en önemli fırsattır. Ayrıntılar için Ceza Davasında İstinaf ve Temyiz yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Asliye ceza ile ağır ceza arasındaki fark nedir?
Ağır ceza mahkemesi on yıldan fazla hapis gerektiren suçlar ile kanunda sayılan bazı suçlara bakar ve üç hâkimden oluşan heyetle çalışır; asliye ceza mahkemesi diğer ceza davalarına bakar ve tek hâkimlidir. Ağır ceza davaları için Kocaeli Ağır Ceza Davası Avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.
Asliye ceza davası ne kadar sürer?
Süre; tanık sayısına, bilirkişi raporlarına ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Basit yargılama usulü uygulanan dosyalar duruşma yapılmadan daha kısa sürede sonuçlanabilir.
Asliye ceza davasında hapis cezası alırsam cezaevine girer miyim?
Her zaman değil. Sonuç ceza ve sanığın durumuna göre HAGB, erteleme veya seçenek yaptırım uygulanabilir. Bu imkânlar uygulanmazsa ve ceza kesinleşirse infaz aşamasına geçilir; koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hesabı için Yatar Hesaplama yazımıza bakabilirsiniz.
Şikâyetçi vazgeçerse dava düşer mi?
Yalnızca şikâyete bağlı suçlarda (örneğin hakaret, basit kasten yaralama, basit mala zarar verme) düşer; sanık vazgeçmeyi kabul etmezse bu sonuç doğmaz (TCK 73/4). Şikâyete bağlı olmayan suçlarda dava devam eder.
Hakkınızda asliye ceza mahkemesinde dava açıldıysa, Av. Bedir Yeniay ile 0532 469 67 24 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Ceza soruşturması veya kovuşturmasıyla ilgili hukuki destek için Kocaeli ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Not: Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.
İlgili sayfalar: Basit Yargılama Usulü: Yazılı Savunma · Uzlaştırma Teklifi Geldi, Ne Yapmalıyım? · Duruşmaya Gitmezsem Ne Olur?
Avukatlık ücreti: Ücret, Kocaeli Barosu’nun tavsiye niteliğindeki avukatlık asgari ücret tarifesi esas alınarak, dosyanın kapsamına göre ilk görüşmede belirlenir ve yazılı olarak kararlaştırılır. Ayrıntılar: Ceza Davası Ücretleri
