Resen kelimesi hukuk alanında sıkça geçer. Resen sözcüğü kullanıldığı yere ve duruma göre birden fazla anlama gelebilir. Arapça bir sözcük olup dilimizde uzun bir zamandan beri kullanılagelen resen kelimesi, “kendiliğinden, kendi başına olan” anlamına gelir. Bu sözcük özellikle hukuk alanında, mahkemelerde görülen dava dokümanlarında geçen hukuki terimlerden biridir.
Resen Atama Ne Demek?
Resen atama kısaca kendiliğinden yapılan atama anlamına gelir. “Resen” ifadesi hukuk alanı içindeki farklı dallara (ceza hukuku, medeni hukuk, vergi hukuku, memur hukuku) ve birlikte kullanıldığı kavramlara göre farklı nispeten anlam kazanabilir.
Resen kelimesi kanun metinlerinde ya da Anayasada sıklıkla kullanılan bir terimdir. Resen atama, kamu görevlisinin kendi iradesi dışında, bir üst yöneticisi tarafından kendiliğinden göreve atanması anlamına gelir yani memurun ya da memur adayının kendi iradesi olmadan, amiri veya üst yöneticilerinin etkisiyle kendiliğinden atanması bu şeklinde ifade edilebilir.
Resen Emeklilik Ne Demek?
Resen emeklilik, emeklilik sistemindeki kanunlara göre, sigortalı çalışanların emekli olmaya hak kazanabilmeleri için bazı koşulların oluşması, yani çalışılan süre, emeklilik yaşı ve emekli olmak için gerekli primlerin yatırılmış olması gibi şartların tamamlanması ile resen gerçekleşebilir. Bunun yanı sıra malulen emekli olma durumlarında da farklı kanunlara göre resen emeklilik söz konusu olabilir.
Resen Terk Ne Demek?
Resen terk ifadesi, genellikle ticari faaliyetlerini sonlandıran ve işi bırakan şirketlerin iş bırakmayı bildirmediği durumlarda vergi mükellefiyetine istinaden geçer. Resen terk konusunda 5228 sayılı Kanunu’nun ilgili maddelerinde yer alan hükümler uygulanır.
Resen terk, yani işi bırakma bildiriminde bulunmayan bir mükellefin işi bıraktığının tespit edilmesi, yapılan yoklamalar sonucunda adresinde bulunamaması gibi durumlarda mükellefiyet kaydının devamına gerek görülmediğinin raporda belirtilmesine resen terk denir.
Resen terk işleminde, işi bırakan mükellefin, mükellefiyet kaydı vergi dairesi tarafından terkin edilir. Bu durum, vergi dairesi tarafından diğer kamu kuruluşu ile kamu kuruluşu niteliğindeki meslek üst kuruluşlarına da bildirilir.
İlgili kanunda geçerli olan bu maddenin uygulanmasına ilişkin usulleri belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkili kılınmıştır. Dolayısıyla işi bırakan vergi mükellefleri için resen terk yetkisi vergi dairesinindir. Maliye Bakanlığı da yasadan almış olduğu bu yetkisini kullanarak mükellefiyet kayıtları terkin edilen mükellefler hakkında nasıl işlem yapılması gerektiğini bu belgelerde açıklar.
Hukukta Resen Ne Demek?
Hukuk sözlüğünde “resen” teriminin tanımı yapılmıştır. Resen, hukuki literatürde, kendiliğinden olan, herhangi bir isteğe gerek olmadan, otomatikman gerçekleşen anlamına gelir.
Resen terimi hukuki açıdan pek çok defa mahkemenin ya da ilgili kurumun tarafların herhangi bir talebi olmadan kendiliğinden harekete geçmesini ifade eder. Bunun yanı sıra, mahkemenin, tarafların talebi olmadan harekete geçebilmesi için herhangi bir talep ya da talimata gereksinim duymadığı durumlar da resen kavramıyla ifade edilir.
Örnekle açıklamak gerekirse, Cumhuriyet savcıları bazı suçlara yönelik kamu davası açabilmek için mutlaka mağdurun şikayet etmesine ihtiyaç duyar, Savcının şikayete gereksinim olmadan harekete geçmesi, “resen soruşturma açmak” şeklinde ifade edilir.