Kocaeli Ceza Avukatı Ceza Hukuku Sık Sorulan Sorular

Son güncelleme: Ekim 2026

Ceza soruşturması ve kovuşturması sürecinde en sık sorulan sorular ve kısa cevapları aşağıdadır. Cevaplar genel niteliktedir; somut bir dosyada sonuç, olayın özelliklerine göre değişebilir.

1. Karakoldan veya jandarmadan ifadeye çağrıldım, gitmek zorunda mıyım?

İfade için gönderilen davetiyede, gelinmezse zorla getirileceği yazılır. Çağrıya uyulmazsa hakkınızda zorla getirme kararı verilebilir (CMK 145, 146). Bu nedenle çağrıya uyulması gerekir.

Ancak ifade sırasında susma hakkınız vardır; yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmak zorunda değilsiniz (CMK 147). İfadeden önce avukatla görüşmeniz, neden çağrıldığınızı öğrenmeniz ve açıklamalarınızı buna göre yapmanız önemlidir.

2. Karakolda avukat isteme hakkım var mı, bunun bir ücreti var mı?

Evet. Şüpheli, soruşturmanın her aşamasında avukat (müdafi) yardımından yararlanabilir (CMK 149). Avukat seçebilecek durumda değilseniz, istemeniz hâlinde baro tarafından bir müdafi görevlendirilir (CMK 150/1). Şüpheli çocuksa, kendini savunamayacak derecede malulse, sağır ve dilsizse veya suçun cezasının alt sınırı beş yıldan fazla hapisse, istem aranmaksızın müdafi görevlendirilir (CMK 150/2-3).

Görevlendirilen müdafinin ücreti Hazine tarafından ödenir. Ancak yargılama sonunda mahkûmiyet, HAGB veya erteleme kararı verilirse, bu tutar diğer yargılama giderleriyle birlikte sanığa yüklenebilir (CMK 324, 325).

3. Gözaltı süresi en fazla kaç gündür?

Gözaltı süresi, yakalama yerine en yakın hâkime gönderilmek için zorunlu yol süresi hariç, yakalama anından itibaren 24 saati geçemez (CMK 91/1). Toplu olarak işlenen suçlarda Cumhuriyet savcısı, her defasında bir günü geçmemek üzere süreyi üç gün uzatabilir; uzatma emri yazılı olmalıdır (CMK 91/3).

Süre sonunda şüpheli ya serbest bırakılır ya da tutuklama veya adli kontrol istemiyle sulh ceza hâkimliğine sevk edilir. Yakalamaya, gözaltı kararına ve sürenin uzatılmasına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir (CMK 91/5). Ayrıntılar için Kocaeli Ceza Soruşturması Avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

4. Adli kontrol nedir? İmzaya gitmezsem ne olur?

Adli kontrol, tutuklama yerine veya tutuklama yasağı bulunan hâllerde uygulanabilen bir tedbirdir (CMK 109). En sık görülen örnekleri yurt dışına çıkış yasağı ve belirli günlerde kolluğa giderek imza vermektir.

Adli kontrol yükümlülüklerini isteyerek yerine getirmeyen kişi hakkında, verilebilecek cezanın süresi ne olursa olsun tutuklama kararı verilebilir (CMK 112). Hastalık gibi geçerli bir mazeretiniz varsa, bunu belgeleyerek mahkemeye bildirmeniz önemlidir.

5. Şikâyetten vazgeçmek davayı düşürür mü?

Bu, suçun türüne bağlıdır. Şikâyete bağlı suçlarda şikâyetten vazgeçme davayı düşürür; ancak vazgeçmeyi kabul etmeyen sanık bakımından dava devam eder (TCK 73/4, 73/6). Şikâyete bağlı suçlara örnek olarak hakaret (kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret hariç, TCK 131), basit kasten yaralama (TCK 86/2), mala zarar verme (TCK 151) ve güveni kötüye kullanmanın temel hâli (TCK 155/1) gösterilebilir.

Basit tehdit (TCK 106/1 ilk cümle) şikâyete bağlı değildir; ancak uzlaştırma kapsamındadır ve uzlaşma sağlanırsa dosya sona erer. Uyuşturucu suçları, yağma, nitelikli dolandırıcılık veya nitelikli tehdit gibi şikâyete bağlı olmayan suçlarda ise şikâyetten vazgeçilse bile dava devam eder.

6. Adli sicil kaydı (sabıka kaydı) ne zaman silinir?

Ceza infaz edildiğinde kayıt adli sicilden silinerek arşiv kaydına alınır. Arşiv kaydı da kanunda belirtilen sürelerin (5, 15 veya 30 yıl) dolmasıyla silinir (5352 s. K. m. 9, 12). Bu silme için ayrıca başvuru yapılması gerekmez. Bazı suçlardan dolayı kaybedilen hakların geri kazanılması için ise memnu hakların iadesi yoluna başvurulabilir.

Ayrıntılar için Adli Sicil Kaydı yazımıza bakabilirsiniz.

7. Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) nedir? Sabıkaya işler mi?

HAGB, yargılama sonunda verilen iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasına ilişkin hükmün açıklanmayarak beş yıllık denetim süresine bırakılmasıdır. Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması ve suçun neden olduğu zararın tamamen giderilmesi gibi şartlar aranır (CMK 231, 7589 sayılı Kanunla 2026’da yeniden düzenlenmiştir).

Denetim süresi kasten yeni bir suç işlenmeden ve yükümlülüklere uyularak geçirilirse hüküm ortadan kaldırılır ve dava düşer. HAGB kararı adli sicil belgesinde görünmez; ayrı bir sisteme kaydedilir ve yalnızca bir soruşturma veya kovuşturmayla bağlantılı olarak savcı, hâkim veya mahkeme tarafından istenebilir (CMK 231/13). Ayrıntılar için HAGB yazımıza bakabilirsiniz.

8. Hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir mi?

Bir yıl veya daha az süreli (kısa süreli) hapis cezaları; sanığın kişiliği, sosyal ve ekonomik durumu, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlık ve suçun işlenmesindeki özellikler göz önüne alınarak adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir (TCK 50/1).

Daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş kişilerin 30 gün veya daha az süreli hapis cezaları ile suç tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişilerin bir yıl veya daha az süreli hapis cezaları ise seçenek yaptırımlardan birine çevrilmek zorundadır (TCK 50/3). Taksirli suçlarda bir yıldan uzun hapis cezaları da adli para cezasına çevrilebilir; ancak bu imkân bilinçli taksirde uygulanmaz (TCK 50/4).

9. Asliye ceza mahkemesi ile ağır ceza mahkemesi arasındaki fark nedir?

Ağır ceza mahkemesi; ağırlaştırılmış müebbet, müebbet ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara, ayrıca kanunda sayılan bazı suçlara (örneğin yağma) bakar. Kasten öldürme ve uyuşturucu ticareti davaları ağır ceza mahkemesinde görülür. Ağır ceza mahkemesi bir başkan ve iki üyeden oluşan heyetle karar verir.

Bunun dışındaki suçlar asliye ceza mahkemesinde, tek hâkim tarafından yargılanır (5235 s. K. m. 9, 11, 12). 24 Aralık 2025’te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanunla nitelikli dolandırıcılık davaları da asliye ceza mahkemesine bırakılmıştır.

Kocaeli’de ağır ceza mahkemeleri İzmit’teki Kocaeli Adliyesi’nde ve Gebze Adliyesi’nde bulunur. Ayrıntılar için Kocaeli Ağır Ceza Davası Avukatı sayfamıza bakabilirsiniz.

10. Ceza mahkemesinin kararına karşı istinaf veya itiraz süresi kaç gündür?

  • İstinaf: İlk derece mahkemesinin hükmüne karşı, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir (CMK 273). 2 Mart 2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanundan önce bu süre, hükmün açıklanmasından itibaren yedi gündü; eski kaynaklardaki “7 gün” bilgisi artık geçerli değildir.
  • Temyiz: Bölge adliye mahkemesinin kararına karşı, gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir (CMK 291).
  • İtiraz: Tutuklama veya adli kontrol gibi hâkim kararlarına karşı itiraz süresi, kararın öğrenildiği günden itibaren iki haftadır (CMK 268/1).

Süresinde başvurulmazsa karar kesinleşir. Süreyi kendi kusuru olmadan kaçıran kişi, engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde eski hâle getirme isteminde bulunabilir (CMK 40, 41). Ayrıntılar için İstinaf Ne Demek? ve Temyiz Nedir? yazılarımıza bakabilirsiniz.

Kanun metinlerini incelemek isterseniz resmi Mevzuat Bilgi Sistemi sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Hakkınızda bir ceza soruşturması veya kovuşturması varsa Av. Bedir Yeniay ile 0532 469 67 24 numaralı telefondan veya WhatsApp üzerinden iletişime geçebilirsiniz.

Ceza soruşturması veya kovuşturmasıyla ilgili hukuki destek için Kocaeli ceza avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Not: Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki danışmanlık yerine geçmez.